Αργεντινή

Η Οικονομία της Αργεντινής κατά το 2015

Κατά το εκλογικό έτος 2015, η απερχόμενη κυβέρνηση της κας. Kirchner ενέτεινε την εφαρμογή αντιφατικού μίγματος οικονομικής πολιτικής, επεκτατικού ως προς το δημοσιονομικό σκέλος και έντονα παρεμβατικού ως προς την οικονομική δραστηριότητα, το οποίο προκάλεσε μακροχρόνιες και έντονες στρεβλώσεις στην οικονομία της χώρας.

Πρόκειται για τοξικό μίγμα υψηλού πληθωρισμού, υψηλών εισαγωγικών δασμών, μη δασμολογικών εμποδίων στις εισαγωγές, εξαγωγικών δασμών, αυστηρών ελέγχων και περιορισμών στην αγορά συναλλάγματος, καθώς και εστιασμένων κρατικών επιδοτήσεων.

Προκειμένου να τονωθεί η εσωτερική ζήτηση, δόθηκε προτεραιότητα στις κοινωνικές παροχές, όπως η αύξηση των συντάξεων και άλλων οικονομικών επιδομάτων, καθώς και η χορήγηση δανείων με επιδοτούμενο επιτόκιο.

Η κοινωνική κατάσταση στην χώρα είναι ιδιόμορφη: η ανεργία βρίσκεται στο 7,6%, πλην όμως μεγάλα τμήματα του πληθυσμού πάσχουν από υποσιτισμό και το 25% (περί τους 12 εκατομμύρια ανθρώπους) ζει κάτω από το όριο της φτώχειας. Γύρω στο 45% των εργαζομένων απασχολούνται ανεπίσημα και δεν καλύπτονται από καμία κοινωνική ασφάλιση.

Η κατάσταση βαίνει επιδεινούμενη από τον Ιούλιο του 2014, καθώς μετά την κατάρρευση των συνομιλιών με αμοιβαία κεφάλαια που κατακρατούν μη διαρθρωμένο χρέος της Αργεντινής και την δικαίωσή τους από δικαστήριο των Η.Π.Α., η Αργεντινή βρίσκεται ξανά υπό καθεστώς τεχνικής χρεοκοπίας.

Η Αργεντινή εξακολουθεί να εμφανίζει πλεονασματικό εμπορικό ισοζύγιο, πλην όμως παρουσιάζει πλέον πρωτογενές δημοσιονομικό έλλειμμα και ελλειμματικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Επίσης, η μονομερής και απομονωτική οικονομική πολιτική της αργεντινής κυβέρνησης προκάλεσε διενέξεις και τριγμούς στο χώρο της Mercosur, οι οποίοι έχουν έλθει με εμφατικό τρόπο στην επιφάνεια στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε. για σύναψη Συμφωνίας Ελευθέρου Εμπορίου.

Η νεοεκλεγείσα κυβέρνηση του κ. Macri προχωρά με ιδιαίτερα ταχείς ρυθμούς στην απελευθέρωση της αγοράς της χώρας, ώστε το 2016 αναμένεται να αποτελέσει έτος καμπής για την οικονομία και τις διεθνείς οικονομικές και εμπορικές σχέσεις της Αργεντινής.

Ήδη, κατόπιν υποτίμησης του εθνικού νομίσματος κατά 40% έναντι του δολαρίου Η.Π.Α., το οικονομικό επιτελείο προχώρησε σε:

  • Κατάργηση των συναλλαγματικών περιορισμών και σχεδόν πλήρη απελευθέρωση της αγοράς ξένου συναλλάγματος από εταιρείες και ιδιώτες,
  • Άρση της απαγόρευσης επαναπατρισμού κερδών αλλοδαπών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην Αργεντινή,
  • Κατάργηση των εξαγωγικών δασμών στα δημητριακά και περιορισμού των αντιστοίχων της σόγιας. Σε ότι αφορά το εισαγωγικό εμπόριο, καταργήθηκε το αδιαφανές περιοριστικό καθεστώς εισαγωγών, το οποίο βασιζόταν στις αιτήσεις προέγκρισης (Declaraciones Juradas Anticipadas de Importación – DJAIs) και αντικαταστάθηκε το με το πολύ απλούστερο και “φιλικότερο” προς τις εισαγωγικές εταιρείες SIMI (Sistema Integral de Monitoreo de Importaciones)

Τομείς της Οικονομίας Αργεντινής

Φυσικοί Πόροι: Η Αργεντινή είναι (θεωρητικά) ενεργειακά αυτάρκης. Είναι εξαγωγέας πετρελαίου και φυσικού αερίου (αποθέματα 13,4 τρις κυβικά πόδια). Παράγει 850.000 βαρέλια αργό πετρέλαιο την ημέρα και εξάγει τα 300.000. Έχει εξακριβωμένα αποθέματα 2 δις βαρελιών αργού και πολλά δυνητικά ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα, κυρίως υπεράκτια. Είναι πρώτη στην Λατινική Αμερική και τρίτη παγκοσμίως σε αποθέματα πετρελαιοφόρου σχιστόλιθου (oil shell – κατ’εκτίμηση 774 τρις κυβικά πόδια εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων). Η χώρα διαθέτει σημαντικά κοιτάσματα χρυσού, ασημιού, ψευδάργυρου, ουρανίου, χαλκού, φωσφάτων και σιδήρου.

Το ενεργειακό ζήτημα της Αργεντινής: Παρά τα ανωτέρω, εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι η Αργεντινή έχει πλέον μετατραπεί σε καθαρό εισαγωγέα ενέργειας (οι εισαγωγές ενέργειας ανέρχονται σε 11 δις δολ. ΗΠΑ ετησίως). Κατά την τελευταία δεκαετία, η κυβέρνηση της Αργεντινής κράτησε τεχνητά τις τιμές του φυσικού αερίου σε πολύ χαμηλά επίπεδα και, ταυτόχρονα, επιβάρυνε τις εξαγωγές πετρελαίου με υψηλότατους εξαγωγικούς δασμούς. Είναι χαρακτηριστικό ότι με διεθνείς τιμές αργού πετρελαίου στα επίπεδα των 80 – 90 δολ. ΗΠΑ ανά βαρέλι, οι εξαγωγικές πετρελαϊκές εταιρείες της χώρας εισέπρατταν μία δεδομένη τιμή αναφοράς 42 δολαρίων το βαρέλι. Ως εκ τούτου, εταιρείες όπως η REPSOL, προκειμένου να διατηρήσουν την κερδοφορία τους, παραμέλησαν πλήρως την έρευνα προς ανακάλυψη νέων κοιτασμάτων και αμέλησαν την συντήρηση και αναβάθμιση της υποδομής εκμετάλλευσης των υπαρχόντων. Ως αποτέλεσμα, τα βεβαιωμένα αξιοποιήσιμα πετρελαϊκά κοιτάσματα της χώρας σημείωσαν σοβαρή κάμψη κατά την τελευταία δεκαετία. Η κυβέρνηση της χώρας αντέδρασε με την κρατικοποίηση της YPF, πλην όμως η κρατική λαϊκιστική αντίληψη διοίκησης, σε συνδυασμό με την παροιμιώδη διαφθορά και γραφειοκρατία, δεν έχουν επιτρέψει κάποια ουσιαστική βελτίωση της κατάστασης, ενώ ταυτόχρονα καθιστούν πολύ δύσκολη την εμπλοκή νέων επενδυτών στον ενεργειακό τομέα της χώρας.

Ταυτόχρονα, οι ενεργειακές ανάγκες της Αργεντινής είναι σημαντικές και αυξάνουν άνω του 6% ετησίως. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην χώρα τροφοδοτείται κατά 54% από θερμική (φυσικό αέριο) και κατά 41% από υδροηλεκτρική ενέργεια. Ως αποτέλεσμα της προαναφερθείσας κυβερνητικής πολιτικής κατά την τελευταία δεκαετία, τα αποθέματα φυσικού αερίου της χώρας έχουν μειωθεί σε βαθμό που η Αργεντινή υποχρεούται πλέον να πραγματοποιεί σοβαρές εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (Liquidified Natural Gas – LNG), σε μια συγκυρία υψηλών διεθνών τιμών του. Η Αργεντινή διαθέτει φυσικά τεράστιες αναξιοποίητες ποσότητες υδροηλεκτρικής ενέργειας και η κυβέρνηση καταβάλλει κάποια προσπάθεια προς την κατεύθυνση κατασκευής μεγάλων έργων για την εκμετάλλευσή της, πλην όμως η πρόοδος, λόγω απουσίας διεθνών επενδυτικών κεφαλαίων, είναι αργή.

Προσπαθώντας να βελτιώσει την διεθνή της εικόνα σε έναν τομέα όπου απαιτούνται πλέον υψηλές και άμεσες επενδύσεις, η κυβέρνηση της Αργεντινής μείωσε το 2013 τους εξαγωγικούς της δασμούς για το πετρέλαιο, αυξάνοντας την τιμή αναφοράς για τον παραγωγό σε 70 δολάρια το βαρέλι και δημιουργώντας έτσι μια αχτίδα αισιοδοξίας για το μέλλον, η οποία ενισχύεται από την ανακάλυψη του εκτενέστατου κοιτάσματος πετρελαιοφόρου σχιστόλιθου στην Vaca Muerta (περιοχή Neuquen, Patagonia).

Πρωτογενής Τομέας: Δυναμική γεωργία & κτηνοτροφία με μεγάλες εκμεταλλεύσεις (δεκάδων χιλιάδων στρεμμάτων), μηχανοποιημένη παραγωγή και ισχυρό κλάδο μεταποίησης. Παράγει 100 εκατομμύρια τόνους τροφίμων ετησίως και εξάγει τους 50, παρά τους εξαγωγικούς δασμούς που επιβάλλει το κράτος. Παράγει και εξάγει σημαντικότατες ποσότητες βοδινού κρέατος, σόγιας, σογιελαίου, ηλιανθελαίου, σίτου, αραβοσίτου, κρασιού και βιοκαυσίμων. Διαθέτει 340 εκατομμύρια στρέμματα καλλιεργήσιμης γης, με σημαντικότερη την εύφορη περιοχή της Πάμπα.

Βιομηχανία: Αρκετά αναπτυγμένη και διαφοροποιημένη βιομηχανική δραστηριότητα. Κύριοι κλάδοι: Μεταποίηση τροφίμων, αυτοκινητοβιομηχανία, ανταλλακτικά αυτοκινήτων, καταναλωτικά είδη, φαρμακευτικά προϊόντα, χαρτί, μεταλλουργία.

Υπηρεσίες: Διαφοροποιημένος τομέας, με έμφαση στις χρηματοοικονομικές και κτηματομεσιτικές υπηρεσίες, τις τηλεπικοινωνίες και τις μεταφορές. Η επιχειρηματική δραστηριότητα που σχετίζεται με τις τηλεπικοινωνίες και την πληροφορική τεχνολογία αναπτύσσεται με γοργούς ρυθμούς.

Εξωτερικό Εμπόριο: Τα περιοριστικά μέτρα της Αργεντινής ως προς το εισαγωγικό εμπόριο δεν είχαν το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, με τον τρόπο τουλάχιστον που το σχεδίαζε η κυβέρνηση της χώρας. Οι εισαγωγές σημείωσαν μεν πτώση της τάξης του 7,2% (από 65,25 σε 60,56 δις δολάρια ΗΠΑ), ωστόσο ή εξέλιξη αυτή έπληξε τόσο την παραγωγικότητα της χώρας όσο και την βιομηχανική της δυναμική. Ταυτόχρονα, λόγω της φθίνουσας παραγωγικότητας της Αργεντινής, αλλά και της αυστηρής νομισματικής της πολιτικής (“σκληρό” πέσο), οι εξαγωγές της χώρας μειώθηκαν κατά 2,2% (από 67,42 σε 65,95 δις δολάρια ΗΠΑ) σε σχέση με το 2014. Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω, η Αργεντινή παρουσίασε κατά το 2015 εμπορικό πλεόνασμα της τάξης των 5,39 δις δολαρίων ΗΠΑ (έναντι 2,17 δις δολάρια το 2014) που αντιστοιχεί σε 0,93% του ΑΕΠ της χώρας.

Τουρισμός: Η Αργεντινή υποδέχεται περί τους 5 εκατομμύρια αλλοδαπούς επισκέπτες ετησίως, μέσω των οποίων εισρέουν στη χώρα γύρω στα 4,5 δις $ Η.Π.Α

*Τα στοιχεία αντλήθηκαν από την έκθεση του κ. Κωνσταντίνου Δίκαρου, Συμβούλου ΟΕΥ Α στο Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μπουένος Άιρες
Η Οικονομία της Αργεντινής κατά το 2015