Ο διεθνολόγος, κ. Βασίλης Κοψαχείλης, αναλύει τον όρο »γεω-επιχειρηματικότητα»

Ο κ. Βασίλης Κοψαχείλης, διεθνολόγος, σύμβουλος εκτίμησης γεωπολιτικών κινδύνων, αναλύει στη Χαρά Παγκάλου και στο thediplomat.gr  τον όρο »γεω-επιχειρηματικότητα», εξηγεί ποιοι είναι οι κύριοι παράγοντες που μπορούν να κάνουν μια χώρα να φανεί ελκυστική για γεω-επιχειρηματικές «επενδύσεις» ενώ αναφέρεται πιο συγκεκριμένα στην περίπτωση της Ελλάδας και της Κύπρου.

κ. Βασίλης Κοψαχείλης, διεθνολόγος, σύμβουλος εκτίμησης γεωπολιτικών κινδύνων

κ. Βασίλης Κοψαχείλης, διεθνολόγος, σύμβουλος εκτίμησης γεωπολιτικών κινδύνων

  • Η τρέχουσα οικονομική κρίση έχει αλλάξει ριζικά τις συμμαχίες σε διεθνές επίπεδο και έχει ξεκινήσει μια νέα εποχή όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες συχνά αναθεωρούνται. Νέοι παίκτες έρχονται στο προσκήνιο και νέοι όροι χρησιμοποιούνται για την ερμηνεία των νέων συνθηκών. Ένας από αυτούς τους νέους όρους είναι η «γεω-επιχειρηματικότητα». Κύριε Κοψαχείλη, τι σημαίνει αυτός ο νέος όρος;

Παρά το γεγονός ότι ο κόσμος αλλάζει ριζικά και νέοι παίκτες επηρεάζουν την παγκόσμια ισορροπία, το εννοιολογικό πλαίσιο των διεθνών σχέσεων παρέμενε στάσιμο και ανεπαρκές για την ερμηνεία των νέων φαινομένων και τάσεων στον κόσμο μας. Καθόλη τη διάρκεια του 20ου αιώνα, η έννοια της «γεωπολιτικής» μονοπωλούσε στη γεωστρατηγική σκέψη. Στα τέλη του 20ου αιώνα, προστέθηκε επίσης ο όρος της «γεω-οικονομίας». Αλλά στις αρχές του 21ου αιώνα, οι κρατικο-κεντρικές  έννοιες είναι ανεπαρκείς να περιγράψουν τον αυξανόμενο ρόλο των ιδιωτικών ή θεσμικών παραγόντων – όπως είναι οι παγκόσμιοι επενδυτές, οι μεγάλες τράπεζες, οι οργανισμοί αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας και οι ΜΚΟ – ως διαμορφωτές της παγκόσμιας τάξης. Ο όρος «γεω-επιχειρηματίας» επινοήθηκε για να περιγράψει αυτά τα άτομα ή οργανισμούς που οι ενέργειές τους υπεισέρχονται στην παγκόσμια πολιτική και καταφέρνουν να επηρεάσουν ή να αλλάξουν τη παγκόσμια τάξη. Υπάρχουν δύο βασικά χαρακτηριστικά που ορίζουν κάποιον ως «γεω-επιχειρηματία»: το οικονομικό κέρδος δεν αποτελεί το κύριο μέλημά του, και συνήθως η προώθηση μιας «μεγάλης ιδέας» κατευθύνει τις ενέργειές του. Για παράδειγμα, ο Cecil Rhodes ήταν ένας επιχειρηματίας, αλλά οι ενέργειές του κατευθύνθηκαν από το όραμά του για την υπεράσπιση και την προώθηση των συμφερόντων της Βρετανικής Αυτοκρατορίας στην Αφρική.

  • Ποιοι είναι οι κύριοι παράγοντες που μπορούν να κάνουν μια χώρα να φανεί ελκυστική για γεω-επιχειρηματικές «επενδύσεις»;

Αδύναμα και αποτυχημένα κράτη ή προβληματικές περιοχές που βρίσκονται σε καίριες περιοχές είναι συνήθως οι στόχοι των γεω-επιχειρηματιών. Οι γεω-επιχειρηματίες δεν ενεργούν μόνοι τους. Υπάρχουν πολιτικές ελίτ από πίσω τους. Οι επιτυχημένες συνεργασίες καθορίζονται συνήθως από τα κοινά συμφέροντα των δύο πλευρών σε συγκεκριμένους στόχους. Η συνεργασία της Βρετανικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών με την Βρετανική Αυτοκρατορία στην Ινδία είναι ένα ενδεικτικό παράδειγμα επιτυχούς γεω-επιχειρηματικότητας.

  • Η Ελλάδα είναι μια χώρα που εκτός από εξέχουσα γεωστρατηγική θέση είναι επίσης πλούσια σε φυσικούς πόρους. Πώς θα μπορούσε η Ελλάδα να επωφεληθεί από τη θέση της και τους πόρους της για να γίνει μια ηγέτιδα χώρα στην περιοχή της Μεσογείου;

Το να έχει μια χώρα «περιουσιακά στοιχεία» δεν είναι σήμερα επαρκές, όπως επίσης το να στηρίξει την οικονομική της ευρωστία στους φυσικούς πόρους δεν είναι το καλύτερο πράγμα που μπορεί να κάνει στο σύγχρονο διεθνές περιβάλλον. Θα πρέπει να έχει μια ευρύτερη στρατηγική όπου η εξέχουσα στρατηγική θέση και οι φυσικοί πόροι θα αποτελούν μόνο μέρος της στρατηγικής της. Οι ελληνικές πολιτικές ελίτ πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι ο κόσμος έχει μετακινηθεί από τα «μεγάλα πράγματα» και κινείται προς τα «έξυπνα πράγματα» και θα πρέπει να έχει μια έξυπνη στρατηγική για να επιβιώσει και να οδηγήσει τη χώρα στον 21ο αιώνα. Ειλικρινά, δεν είμαι σίγουρος αν η Ελλάδα έχει σήμερα μια «Ελληνική πρόταση» ή «στρατηγική» για τις επόμενες δεκαετίες, και νομίζω ότι βαφτίζονται πολλοί τακτικοί στόχοι ως μεγάλες στρατηγικές. Και αυτό δεν συμβαίνει μόνο με την Ελλάδα, αλλά είναι ο κανόνας για πολλές άλλες χώρες σε όλο τον κόσμο.

  • Πώς πιστεύετε ότι πρέπει να διαχειριστεί η Κύπρος το ζήτημα της Αποκλειστικής Οικονομικής της Ζώνης και των υδρογονανθράκων;

Δεν είμαι ειδικός για να σας πω τι πρέπει να κάνει η Κύπρος με την αποκλειστική οικονομική ζώνη της ή τους υδρογονάνθρακές της, αλλά αυτό που μπορώ να σας πω για την Κύπρο είναι ότι η χώρα πρέπει να δώσει μεγαλύτερη προσοχή στην ασφάλεια της τόσο σε επίπεδο περιφερειακών συμμαχιών όσο και σε επίπεδο ένοπλης ισχύος, καθώς επίσης θα πρέπει να αποφύγει την παγίδα εγκλωβισμού της με την κατασκευή ενός αγωγού φυσικού αερίου από το νησί προς την υπόλοιπη Ευρώπη. Εναλλακτικά, θα πρέπει να επιταχύνει την κατασκευή του σταθμού LNG στο νησί και να φτιαχτούν σε Ελλάδα και Ιταλία επιπλέον σταθμοί LNG ώστε με ειδικά πλοία το φυσικό αέριο να μεταφέρεται στην Ευρώπη ή οπουδήποτε αλλού στον κόσμο. Ένας αγωγός φυσικού αερίου στην Κύπρο όχι μόνο δεν θα είναι λύση αλλά φοβάμαι ότι θα βάλει σε μεγαλύτερες περιπέτειες τη χώρα.


* Ο κ. Βασίλης Κοψαχείλης θα μιλήσει την Τρίτη 19 Απριλίου 2016, 6.00-8.00 μμ. στην Έπαυλη Δροσίνη (Αγ. Θεοδώρων & Κυριακού, Κηφισιά). Η ομιλία του κ. Κοψαχείλη θα έχει θέμα »Οι Γεω-επιχειρηματίες και ο Ρόλος τους στην Παγκόσμια Πολιτική: Από τους Σταυροφόρους στα Panama Papers»


12993015_1010437889030574_120793946_n